ندول تیروئید

 

ندول تيروئيد (گره تيروئيد) و سرطان تيروئيد

 

تيروئيد غده اي پروانه اي شكل در جلوي گردن و بالاي ترقوه است. گره ها يا ندول هاي تيروئيد قسمتهاي برجسته گرد يا بيضوي شكل هستند كه ممكن است در تيروئيد ايجاد شوند. اين گره ها معمولاً خطري ايجاد نمي كنند ولي به ندرت ممكن است تغييرات بدخيمي در آن ها ايجاد شود. كه بايد با تست هاي تشخيصي آن را تعيين كنيم.

گره هاي تيروئيد گاهي توسط خود افراد به هنگام نگاه كردن در آينه تشخيص داده مي شوند و فرد متوجه يك برجستگي در جلوي گردن مي شود. گاهي نيز به طور اتفاقي در سونوگرافي گردن و يا عكس برداري هاي ديگر و يا هنگام معاينه توسط پزشك مشخص مي شود.

 

براي اينكه بفهميم گره تيروئيد خوش خيم است يا بدخيم، لازم است مقداري از بافت گره را به وسيله سوزن خارج  كنيم و از نظر پاتولوژي بررسي كنيم. اين نوع نمونه گيري را نمونه گيري ظريف همراه با سوزن يا FNA مي گويند كه مي تواند در زير سونوگرافي و يا بدون آن انجام شود. نتيجه اين نمونه گيري ممكن است خوش خيم، بدخيم، مشكوك به بدخيمي و يا عدم نمونه كافي باشد كه براساس نتايج نمونه گيري و سونوگرافي تيروئيد، براي درمان گره تيروئيد تصميم گيري مي شود.

 

ندول تيروئيد ممكن است منجر به افزايش ترشح هورمون تيروئيد شود به اين ندول ها، ندول هاي داغ مي گويند. براي تشخيص آن در بيماري كه TSH به علت افزايش هورمون تيروئيد، كاهش يافته است. اسكن تيروئيد انجام مي شود. در اسكن، اين ندول ها به صورت نقاط پررنگ ديده مي شوند. به همين دليل به اين ندول ها، گره هاي داغ (Hot nodule) مي گويند.

 

بطور خلاصه در بيماري كه گره تيروئيد تشخيص داده شده است، پزشك سه اقدام اوليه انجام مي دهد.

  • ابتدا شرح حال بيماري هاي ديگر از جمله بدخيمي ها، سابقه فاميلي براي بدخيمي هاي تيروئيد، سابقه، اشعه گرفتن سر و گردن و همين طور شرح حالي از علائم آن آيا اين بزرگي و گره تيروئيد ايجاد ناراحتي يا علامتي كرده است يا نه؟ علائم انسدادي يا احساس توده در گردن يا تغيير صدا ايجاد شده است يا نه؟

معاينه تيروئيد نيز به پزشك كمك مي كند تا اندازه تيروئيد و ندول هاي آن را بيشتر بررسي كند.

  • اقدام دوم انجام سونوگرافي تيروئيد است. سونوگرافي كمك مي كنند تا اندازه تيروئيد، تعداد گره هاي آن، اندازه گره ها و ويژگيهاي آن را با دقت بيشتري بررسي كنند. برخي از ويژگيهاي ندول تيروئيد در سونوگرافي مي تواند به نفع بدخيمي باشد كه اين موضوع به انتخاب بيماران براي نمونه گيري از ندول، كمك مي كند.
  • اقدام سوم اندازه گيري TSH است. اگر TSH پايين باشد نشان دهندة ندول داغ مي تواند باشد. در اين وارد انجام اسكن تيروئيد كمك كننده است. اگر ندول جذب زيادي داشته باشد به صورت يك منطقه پررنگ در اسكن ديده مي شود كه به آن ندول داغ مي گويند. اين ندول ها خيلي به ندرت بدخيم مي شوند ولي اگر ندول هيچ ضربي نداشته باشد به آن ندول سرد مي گويند كه در بعضي موارد لازم است حتماً نمونه گيري انجام شود.

 

براساس اطلاعات بدست آمده در سونوگرافي و نمونه گيري اگر ندول تيروئيد خوش خيم باشد معمولاً نياز به جراحي نيست و بايد از طريق سونوگرافي پيگيري شود. معمولاً بين ۶-۱۲ ماه بعد سونوگرافي انجام مي شود. در صورتي كه ندول ها بزرگ شده باشند يا تظاهرات سونوگرافيك آنها تغيير كرده باشد لازم است كه مجدداً نمونه گيري انجام شود.

 

گاهي اوقات تيروئيد و ندول هاي آن در حدي بزرگ مي شوند كه ايجاد علايم انسدادي در  فرد مي كنند و ممكن است تنگي نفس يا حتي گير كردن غذا را باعث شوند. در اين شرايط با وجود خوش خيم بودن گاهي لازم است تيروئيد جراحي شود.

 

در صورتي كه جواب نمونه گيري بدخيم باشد لازم است كه تيروئيد بطور كامل خارج شود و براساس نوع بدخيمي و اندازه آن گاهي لازم است قطره يد راديواكتيو بعد از عمل تيروئيد داده شود. اين قطره به منظور از بين بردن سلولهاي احتمالي باقي مانده از تيروئيد مي باشد كه معمولاً يك مرتبه ولي گاهي بيش از يكبار به بيمار داده مي شود.

 

عمل جراحي تيروئيد ممكن است منجر به كم كاري غده پاراتيروئيد به صورت موقت يا دائم شود. غده پاراتيروئيد در پشت تيروئيد قرار دارد و مسئول كنترل كلسيم خون است و كم كاري آن منجر به افت كلسيم خون مي شود كه با مصرف قرص كلسيم جبران مي شود.

 

گاهي به هنگام عمل جراحي تيروئيد عصبي كه به تارهاي صوتي مي رسد آسيب مي بييند و باعث مي شود بيماران مدتي دچار تغيير صدا و گرفتگي آن شوند كه به مرور زمان معمولاً بهبود مي يابد.

 

بيماري كه به هر علت تيروئيدش برداشته شده است لازم است مادام العمر قرص تيروئيد مصرف كند و اگر به علت بدخيمي، تيروئيد برداشته شده، بيمار بايد مرتب تحت نظر باشد. بر اين اساس احتمال عود بيماري معمولاً از سونوگرافي و آزمايش تيروگلوبولين (Tg) استفاده مي شود. در صورتي كه نتوانيم احتمال عود را با اين آزمايشات تعيين كنيم لازم است اسكن كل بدن نيز انجام شود و براساس نتايج اينها تصميم گيري در مورد ادامه درمان انجام مي شود.